Bibliothèque virtuelle
duMont Saint-Michel

Division Ff. 3r-120v
Description matérielle
texte sans lacune apparente
Titre donné par le manuscrit Historia Anglorum / Historia Anglorum
Identification Henricus Huntendunensis (1084?-1155) 🔎 Historia Anglorum

Transcription du texte

Transcription du texte

Intitulé de début (prologue) :

Incipit p(ro)logus hystoriae anglorum contextae ab Henrico huntendunensi archidiacono Anno Gratiae Millesimo Centesimo Tricesimo Quinto (f. 3r)

Incipit (prologue) :

CVm in om(n)i fere litt(er)aru(m) studio dulce laboris lenim(en) & su(m)mu(m) doloris solam(en) […] (f. 3r)

Explicit (prologue) :

[…] Aspice magne pat(er) q(u)odeuenere potentes / Aspice q(ua)m nichili sit honor, lux gl(ori)a mundi (f. 4r)

Intitulé de fin (prologue) :

Expl(icit) p(ro)logus ad Alexandrum Lincoliensem ep(iscopu)m Directus (f. 4r)

Intitulé de début (texte) :

Historiae Anglor(um) Liber prim(us). Incip(it) de regno Romanoru(m) in Britannia. (f. 4r)

Incipit (texte) :

Britannia igitur Beatissima insularu(m) secunda frugibus et arboribus copiosa riuis […] (f. 4r)

Explicit (texte) :

[…] Vn(de) co(m)paret quante rex Steph(anus) audacie et animi p(er)ic(u)la n(on) reforundantis fuerit. (f. 120v)

Annotation(s) : Nombreux signes Nota, .A. et quelques manicules. Annotations et corrections de la main de Robert de Thorigny (Pohl 2014). Millésimes ajoutés en marge, souvent sous la forme An. + millésime.

Glose(s) : sans

Zone des notes

Notes sur l’identification

Rédaction en 10 livres (version 4), se terminant en 1146 (Greenway 1996, p. cxxiii).

Édition(s) de référence : Greenway 1996

Note sur la description matérielle

Texte : Trois initiales ornées, toutes incluses dans le premier quaternion de l’ Historia anglorum : f. 3 : C/um, en rouge et vert, avec motifs végétaux et têtes animales ; f. 4 : B/ritannia, à l’encre, à motifs végétaux ; f. 10 : G/aius, à l’encre, formant un hybride zoomorphe ailé serpentiforme. Initiales monochromes (parfois munies d’un filigrane bleu ou rouge), en rouge, bleu, jaune ou vert. Intitulés en rouge ou en vert. Vers la fin du texte, à partir du f. 93r, petites lettrines rouges ou bleues en alinéa ou dans le cours du texte. Décoration d’inspiration anglaise (Stirnemann 1993).

Autres informations codicologiques : le scribe ayant copié la première partie (ff. 3-55v) est possiblement celui du ms. Avranches 159, f. 4-206 (Greenway 1996, p. cxxii-cxxiii: Stirnemann 1993, p. 123). Présence de quelques indications de couleur pour la réalisation des initiales filigranées (Stirnemann 1993, p. 128-130).

Mémento

Présentation du contenu

En 10 livres :

  • I (f. 4r) : Liber primus. Incipit de regno Romanorum in Britannia
  • II (f. 19) : Incipit liber II de adventu Anglorum. Tractatum est in superioribus de quadraginta quinque.
  • III (f. 31v) : Incipit liber III de conversione Anglorum. Liber hic conversionis Anglorum est que per Gregorium
  • IV (f. 49) : Incipit quartus de regno Anglorum. In nomine Domini nostri Jhesu Christi Salvatoris…
  • V (f. 61v) : Incipit quintus de bellis Dacorum. In hujus historia principio quinque plagis percussam diximus Britanniam
  • VI (f. 71) : Incipit VI de adventu Normannorum. Millesimo anno ab incarnatione Domini, Ricardi consulis Normannorum
  • VII (f. 81v) : Incipit VII de regno Normannorum. Hactenus de his que vel in libris veterum legendo repperimus
  • VIII (f. 91v) : Incipit octavus de summitatibus. Hic est annus qui comprehendit scriptorem…
  • IX (f. 105v) : Incipit liber nonus de miraculis Anglorum. De viris illustribus Anglorum et qua per eos deitatis omnipotentia
  • V (f. 115) : Incipit liber decimus. Defuncto igitur Henrico rege magno, libera ut in mortuo

L’ouvrage se termine en l’an 1147

Bibliographie

Édition(s)

Greenway D. (éd.) (1996), Historia Anglorum: the history of the English people, Oxford, Clarendon Press (Oxfors medieval texts).

Greenway D. (trad.) (2002), Henry of Huntingdon, The History of the English People, 1000-1154, Translated from the Latin, Oxford, Oxford University Press (Oxford World's Classics).

Arnold T. (éd.) (1879), Henrici archidiaconi Huntendunensis Historia Anglorum. The history of the English : from A. C. 55 to A. D. 1154... by Henry, archdeacon of Huntingdon , London, Longman (Rerum britannicarum medii aevi scriptores, 74), [témoin F de l’édition] Gallica

Études

Stirnemann P. (1993), « Two twelfth-century bibliophiles and Henry of Huntingdon’s Historia Anglorum », Viator, 24, p. 121-142, DOI : 10.1484/J.VIATOR.2.301244 (Jstor).

Greenway, D. (1987), « Henry of Huntingdon and the manuscripts of his Historia Anglorum », Anglo-Norman Studies, 10, p. 103-126.

Accès controlés

Chroniques (universelles, nationales, etc.)